welkom / algemene info / streekproducten
 

Kluizen en kapellen

Hoeselt is een dorp vol kapelletjes. Op het hele grondgebied van de gemeente staan er maar liefst 300(!!!),  de een al groter en mooier dan de ander. Als je bedenkt dat Hoeselt 9590 inwoners heeft, betekent dit dat er per 31 Hoeselaren een kapelletje staat.

 


De Kluis van Vrijhern met Loretokapel
Is een van de belangrijkste gebouwen binnen onze gemeente, want nergens in Limburg, en voor zover ons bekend nergens in het Vlaamse land staat er nog een zo ongeschonden kluis als in Vrijhern. De kluiskapellen zijn meestal nog bewaard maar de kluizenarijen zijn verdwenen of zodanig verbouwd dat ze geen getuigen meer kunnen zijn van hun roemrijk verleden.

Nauwkeurige gegevens omtrent de oprichting van de kluis zijn niet gekend. Maar uit verschillende gegevens kan men stellen dat broeder Geert van Elst in1685 in de Vrijhernse bossen een hutje bouwde. Het begin van ruim drie eeuwen kluizenaarsschap in Vrijhern. De opvolger van Van Elst, een zekere Jacobus Vandenbroeck, verving het hutje door een mooie  kluiswoning in vakwerk en liet in 1709, nadat hij een pelgrimage had ondernomen naar het Italiaanse bedevaartsoord Loreto, aan de woning een Loretokapel bijbouwen, exact naar het model van het Heilig Huisje van Nazareth in het bedevaartsoord Loreto.  Hij was niet de enige Limburger die dat deed: ook in Bolderberg en Hendrieken bouwden kluizenaars aan hun kluis een Loretokapel.

In Vrijhern zouden tot in 1904 broeders verblijven. Zij leefden van wat de gelovigen hen schonken, en maakten zich verdienstelijk als leraren – op een bepaald moment liepen er 57 jongeren school, waaronder 12 internen -, en ziekenverzorgers. Na de dood van de laatste kluizenaar, broeder Lambertus, werd de kluis een boerderij, de kapel fungeert als parochiekerk.

In 1968 werden de gebouwen gerestaureerd. Vandaag is de kluis de enige in Limburg die nog bewoond is.
De kapel, die een magnifiek glasraam heeft met de voorstelling van de boodschap aan Maria, is dagelijks geopend.

De cafetaria is slechts open op zondag.
Wandelen in het 3 ha grote park kan natuurlijk altijd.

Aan de kluis vertrekken ook drie prachtige natuurwandelingen: de wijngaardwandeling, de kluizenaarswandeling en de korte kluizenaarswandeling.
De kluis van Vrijhern is nog steeds een druk bezochte bedevaartplaats van O.-L.-Vrouw van Loreto. Jaarlijks op 15 augustus worden Mariafeesten georganiseerd die in het teken staan van het gezin. Een bezoek aan de historische kluis in het idyllische dorpje Vrijhern is beslist de moeite waard!

Wie de ware betekenis van het woord 'rust' wil voelen, is in Vrijhern op zijn plaats.
De bouw van het Sint-Lutgardisheem, met mogelijkheid om te overnachten, haakt in op de oude kluistraditie: godsdienstige en volkse opvoeding voor jeugdgroepen die er bezinningsdagen komen doorbrengen.
In de onmiddellijke omgeving van kluis vindt u tientallen kapellen; aan het kerkhof van de kluizenaars, troont een Calvarie in mergel met basisreliëf uit de 18de eeuw.

 

De St.-Annakapel
Bevindt zich in de onmiddellijke omgeving van de kluis. Zij werd gebouwd in 1635 in baksteen en mergelbanden op een kunstmatige verhoging en omgeven door lindebomen.

   

De Lindekapel
De oorsprong van deze kapel als bidplaats ligt in een zeer ver verleden. In de 13de eeuw was het de eerste statie bij de kruisprocessies. De volkstoeloop naar het beeld van O.-L.-V., Behoudenis der Kranken, is altijd zeer groot geweest. In 1697, onder impuls van pastoor Jan Libotte van Althoeselt en van pater Andreas Driessens van het St.-Jacobusgasthuis in Tongeren, wordt de eerste stenen kapel ingewijd. Zij verving waarschijnlijk een houten gebouwtje. In 1798 werd de kapel, zoals talloze andere kapellen in de omgeving, door de Franse revolutionairen ontmanteld en tot op één meter hoog afgebroken. Al in 1801 werd ze hersteld en enkele jaren later volledig gerestaureerd in haar huidige vorm.

   

Jeugdkapel
De Jeugdkapel is ongetwijfeld  het meest pittoreske plaatsje van Hoeselt. Aan het uiteinde van de Hoâlstroât bouwden de jeugdbewegingen van Hoeselt in 1938, onder leiding van kapelaan Vliegen, de Jeugdkapel Deze bekendste kapel,  ligt nogal afgelegen in een idyllisch landschap, vandaar wellicht de populariteit bij jonge koppeltjes. De kapel werd in 1933 gebouwd onder impuls van kapelaan Vliegen. In de achtergevel is een groot veldkruis ingemetseld, dat bij het oprichten van de kapel volgende tekst kreeg ingebeiteld: 'en niemand die mijn herkomst gist of er mijn bestemming wist.' Een tekst die achterhaald is, want de herkomst van het kruis is bekend, het stond in het Biezenveld, en de bestemming uiteraard ook.   

 
Lourdesgrot of opperste poel
Deze grot werd opgericht als dank voor de terugkeer van de krijgsgevangenen uit WO II en tevens als toewijding van Hoeselt aan O.L.Vrouw.
   

Rode Lieveheer
Vroeger stond op zowat elk kruispunt een eik, en tegen zowat elke eik hing er een kapelletje. Dat diende om de boeren voortdurend op hun godsdienstige plichten te wijzen. Het kruisbeeld met de Rode Lieveheer dient nu alleen nog maar als grensafbakening van Werm, Hoeselt en Alt-Hoeselt (wandeling 6 en 7).

   

Kapel Ter Poorten
In 1970 werd hof Ter Poorten voor het laatste gerestaureerd. De opdrachtgeefster, juffrouw Josephine Fagard, liet tegelijk aan de overkant van de straat een kapel bouwen. Ze werd toegwijd aan Onze-Lieve-Vrouw en bevat 4 mooie glasramen die de 4 seizoenen voorstellen (wandeling 7).

toerisme@hoeselt.be
tel. 089 49 16 03
Europalaan 2, 3730 Hoeselt

Rijk verleden

Kerken in Hoeselt
Kluizen en kapellen
Kastelen
Vierkantshoeven

Langs alle kapelletjes per fiets